Jak dobierać i układać kostkę ?

Przed przystąpieniem do układania nawierzchni niezbędne jest gruntowne przygotowanie podłoża.

Nie wystarczy bowiem zakup kostki wysokiej jakości, ważne jest też, aby podbudowa wykonana była profesjonalnie, a położona kostka nie zapadała się ani nie łamała pod wpływem użytkowania. Pierwszą czynnością, jaką należy wykonać, jest usunięcie warstwy gruntu, a następnie dokładne oczyszczenie go z zalegających korzeni i resztek roślin. By nawierzchnia z kostki była trwała, konieczne jest wykonanie podbudowy o grubości odpowiedniej do przewidywanego obciążenia.

Do wykonania podbudowy doskonale nadaje się żwir, grys lub żużel wielkopiecowy. Wybrany materiał należy ubić, aż do uzyskania jednolitej, twardej powierzchni co zabezpieczy nawierzchnię przed mrozem oraz zapadaniem się. Przed rozpoczęciem układania należy wytyczyć obramowanie nawierzchni. Do wykonania obramowania, w zależności od przenoszonych przez nawierzchnię obciążeń, stosujemy ciężkie krawężniki lub lżejsze elementy wykończeniowe: obrzeża, palisady, Kravento.
Kostki brukowe układamy na podsypce z piasku ewentualnie z grysu lub żwirku. W szczególnych przypadkach, dla podniesienia stabilności nawierzchni lub dla jej uszczelnienia, stosuje się zamiast czystego piasku podsypkę cementowo-piaskową. Uważając, iż jedną z podstawowych zalet kostek brukowych jest częściowa przesiąkliwość nawierzchni oraz łatwość jej demontażu, nie zalecamy tej metody.Na tak przygotowanym gruncie możemy już układać kostkę począwszy od części już ułożonej nawierzchni posuwając się po niej tak, aby nie zniszczyć przygotowanej uprzednio podsypki.Między poszczególnymi kostkami trzeba zachować kilkumili-metrowe odstępy. Zostaną one wypełnione piaskiem, którym posypujemy ułożoną nawierzchnię. Kiedy już cały piasek znajdzie się w szczelinach, a kostka zostanie dokładnie oczyszczona, powinniśmy utwardzić całą nawierzchnię. Jeśli zaistnieje taka potrzeba, należy raz jeszcze uzupełnić piach w szczelinach.

kostka

Bardzo szybko kostka brukowa zaczęła wypierać z publicznych chodników betonowe płyty. A jej zalety użytkowe i coraz ciekawsze wzornictwo z czasem uczyniły z niej najlepszy materiał do wykończenia otoczenia domu i to nie tylko podjazdów, ale również na ogrodowych ścieżek i miejsc przeznaczonych na wypoczynek. Największą zaletą nawierzchni z kostki brukowej jest to, że nawet po ulewnych deszczach nie stoi na nich woda - to dzięki szczelinom pomiędzy poszczególnymi elementami, którymi łatwo odpływa woda, czyli zupełnie odwrotnie niż na wcześniej używanych płytach betonowych, po których można było przejść "suchą nogą" dopiero po jej odparowaniu. Niewielka wielkość kostki sprawia, że jest wygodna do układania, a uzyskane nawierzchnie - pod warunkiem, oczywiście, poprawnego wykonania podłoża - będą bardzo trwałe. A nawet jeśli uszkodzą się jakieś elementy, to bez problemu wymienimy je na nowe.

Mała, ale odporna

Dzisiaj trudno jest ustalić standardową wielkość elementów - w zasadzie co producent (a jest wielu małych i dużych), to inne oferowane rozmiary i kształty. Te mniejsze mieszczą się jednak w przedziale 9-11 cm, a większe mają 15-17 cm. Jednak nie długość, a grubość kostki ma znaczenie strategiczne, bo od niej zależy zastosowanie.

Kostka brukowa - grubości:

  • 4 cm - do wykładania ciągów pieszych oraz przeznaczonych do ruchu samochodów o ciężarze do 2. ton;
  • 6 cm - do wykładania nawierzchni przenoszących obciążenia do 3,5 ton;
  • 8 cm - tak gruba kostka brukowa nie ma zastosowania w otoczeniu domów jednorodzinnych, gdyż mogą po niej jeździć samochody ciężarowe;
  • 10 cm - kostka brukowa wytrzymująca największe obciążenia, stosowana na placach magazynowych, po których porusza się ciężki sprzęt.

Nie warto kupować kostki bardziej wytrzymałej niż to wynika z planowanego obciążenia, gdyż im grubsza, tym droższa. Producentów kostki betonowej jest wielu, bo nie wymaga ona skomplikowanej technologii. Jest wytwarzana z betonu wibrowanego i prasowanego pod dużym ciśnieniem. Dodatek składników napowietrzających sprawia, że w masie betonowej powstają pęcherzyki powietrza, które przerywają system kapilar i dzięki temu ograniczają nasiąkanie elementu od wilgoci znajdującej się w podłożu, powodują też zwiększenie odporności na mróz.
Betonowa kostka brukowa jest wytwarzana jako jedno- i dwuwarstwowa. Elementy jednowarstwowe są barwione w masie, zaś dwuwarstwowe jedynie w warstwie wierzchniej; warstwa spodnia wykonywana jest z betonu konstrukcyjnego odpowiadającego za wytrzymałość wyrobu. Powierzchnia licowa może być gładka lub piaskowana. Szczególny wygląd starej kostki kamiennej mają wyroby śrutowane - w fazie produkcji. Krawędzie kostki mogą być proste lub fazowane.
Kostkę brukową można impregnować, dzięki czemu jest bardziej odporna na zamarzanie i odmarzanie. Niektórzy producenci sprzedają kostkę impregnowaną w trakcie produkcji. Jeśli tak nie jest, można odpowiedni preparat nanieść już po ułożeniu nawierzchni. Impregnacja zmniejsza nasiąkliwość kostki brukowej o ok. 10%, dzięki czemu mrozoodporność wzrasta o ok. 50%. Jednocześnie o ok. 40% wzrasta odporność na ścieranie. Wyroby są też mniej podatne na powstawanie wykwitów pod wpływem wody i wilgoci.
Więksi wytwórcy oferują zazwyczaj spory wybór wzorów i kolorów, ci mniejsi - jedynie podstawowe kształty i barwy szarą oraz jasnoczerwoną.

Szczególnym rodzajem kostki brukowej są wyroby produkowane z wibroprasowanego betonu z dodatkiem bazaltu. Spotyka się dwa ich rodzaje. W pierwszym kostka brukowa ma budowę dwuwarstwową. Pierwsza warstwa to beton z dodatkiem bazaltu, druga zaś to beton konstrukcyjny. Elementy jednowarstwowe są produkowane w całości z konstrukcyjnego betonu z dodatkiem bazaltu. Kostki z dodatkiem bazaltu produkowane są w kolorach beżowym, ceglastym i szaroniebieskim.

Stosunkowo nowym produktem jest beton porowaty. Dzięki dodaniu do masy betonowej kruszywa o dużym uziarnieniu powstają pory przez które łatwo przesiąka woda do gruntu.

To przede wszystkim wzornictwo przyczyniło się błyskawicznej kariery kostki. Dostępne kolory, wzory i możliwość układania deseni zaspokajają nawet bardzo wybredne gusta, a przy okazji dadzą się dopasować do kolorystyki domu oraz otoczenia. Kostka brukowa produkowana jest w wielu kształtach geometrycznych oraz nieregularnych. Najczęściej spotykane formy to kwadrat, prostokąt, sześciokąt, fala o łagodnie wygiętych brzegach i domino wyglądem przypominające kość. Umiejętnie zestawiając kształty i kolory elementów można uzyskać ciekawe wzory, nawet trójwymiarowe. Taki wzór można wymyślić sobie samemu lub skorzystać z projektów producenta.
Kostką brukową można wykładać również powierzchnie o kształcie koła lub półkola. Potrzebne są jednak w tym celu zestawy elementów o różnej wielkości, które „złamią” linię prostą wzoru. Z kostki o śrutowanej powierzchni można układać tzw. rozety imitujące stary bruk. W sprzedaży są też elementy o powierzchni licowej udające naturalny kamień - najczęściej bazalt, granit, porfir lub marmur. Najczęściej spotykane kolory to szary i żółty granit, czarny bazalt, biały marmur, czarno-czerwony porfir.
Decydując się kolor oraz wzór kostki pamiętajmy o tym, że na ogół układa się ją na sporej powierzchni. Zbyt intensywna jej barwa lub intrygujący wzór mogą przyćmić kolorystykę nie tylko elewacji, ale nawet zupełnie odwrócić uwagę od domu. A na pewno nie o taki efekt chodzi - otoczenie i dom muszą grać w jednej orkiestrze. Każdej ułożonej powierzchni elegancji dodadzą elementy wykończeniowe, które można dobrać w tych samych kolorach. Są to m.in. elementy krawędziowe - nazywane też przez producentów połówkowymi - i łukowe. W ofercie są też korytka odpływowe oraz kratki do odwadniania nawierzchni (np. zjazdu do garażu). Brzegi ciągów komunikacyjnych można estetycznie wykończyć i umocnić obrzeżami, krawężnikami tudzież palisadami. Mają one różną długość i wysokość. Obrzeża są układane na powierzchni gruntu i nie wystają ponad płaszczyznę traktu. Natomiast krawężniki są masywnymi elementami, które trzeba wkopać w grunt i wystają ponad ścieżkę.

Ciężkie, ale lekkie do układania

Paleta z kostką jest ciężka, dlatego sami jej nie przetransportujemy. Potem jednak, szczególnie na niezbyt dużych powierzchniach, można ułożyć ją już samemu. Najważniejsze, żeby każdy z etapów tego przedsięwzięcia wykonać starannie, zgodnie z tzw. sztuką budowlaną. Ewentualne błędy ujawnią się wkrótce rożnymi nierównościami, bo niedokładnie ubite warstwy czy zbyt luźno ułożone elementy spowodują, że powierzchnia obciążona wjeżdżającym czy parkującym samochodem szybko się porozsuwa. Prace rozpoczynamy od usunięcia wierzchniej warstwy ziemi, tzw. humusu, na głębokość 30-50 cm (zależnie od przeznaczenia traktu). Po oczyszczeniu powierzchni z kamieni i korzeni należy zagęścić podłoże kształtując jednocześnie 3-4-procentowy spadek na boki (aby powierzchnia ścieżki skutecznie się odwadniała). Następnie wykonujemy podbudowę i podsypkę, dostosowując grubość tej pierwszej do planowanego obciążenia. Podbudowa - czyli warstwa nośna - jest to warstwa zagęszczonej pospółki, żwiru, tłucznia lub gruntu stabilizowanego cementem. Powinna mieć grubość od 15 cm (na ścieżkach) do 20 cm (na podjazdach). Spełnia funkcję nośną i filtracyjną. Podsypka - czyli warstwa wyrównawcza to warstwa piasku, najlepiej płukanego, grubości ok. 5 cm. Zamiast czystego piasku można użyć mieszaniny ze żwirem o frakcji ziaren do 2 mm. Warstwę tę starannie wyrównuje się, ale nie ubija. Kolejnym etapem jest ułożenie nawierzchni. Zaczynamy od krawędzi traktu i kolejne rzędy układamy, klęcząc na już wykonanej nawierzchni, aby nie niszczyć podsypki. Pomiędzy poszczególnymi elementami trzeba zostawiać szczeliny ok. 3-mm szerokości. Po ułożeniu kostki wypełniamy je piaskiem, którego nadmiar zmiatamy. Ostatni etap to ubicie całego traktu wibratorem płytowym.

INNE ARTYKUŁY Z TEGO DZIAŁU
O bruku

O bruku