O płytach gips-karton

Płyty gipsowo-kartonowe to produkt trochę ponad stuletni. W 1894 roku Augustine Sackett stworzył pierwowzór płyty gipsowej łącząc ze sobą warstwy gipsu i filcu.

Już w 1910 roku zaczęto montować te wtedy tzw. Sackett Boards na drewnianych listwach. Pierwszym producentem współcześnie wyglądającej płyty była amerykańska firma Sheetrock Brand Gypsum Panels, która użyła w procesie produkcji papieru do dwustronnego pokrycia i wzmocnienia gipsowego rdzenia (1917 rok). Obecnie płyty gipsowo-kartonowe powstają poprzez połączenia rdzenia gipsowego z nałożoną obustronnie okładziną ze specjalnego wielowarstwowego kartonu. Karton pokrywa obie strony płyty oraz dłuższe brzegi. Najczęściej producent różnicuje strony płyty, na spodniej umieszczane są oznaczenia wskazujące grubość, miejsce produkcji, normę, itp. Strona bez oznaczeń to strona licowa.

Gips tworzący rdzeń płyty jest odpowiednio modyfikowany dodatkami regulującymi czas wiązania oraz powodującymi obniżenie gęstości gipsu i zwiększenie jego przyczepności do kartonu. Karton natomiast ma za zadanie przejmowanie naprężeń rozciągających powstających przy zginaniu płyty. Wytrzymałość płyt na zginanie w kierunku ich długości jest 3-krotnie większa niż w kierunku do niej prostopadłym. Jest to uwarunkowane kierunkiem włókien celulozy w kartonie. I jeszcze jedna zaleta użycia kartonowego wykończenia - gotowa do malowania, gładka, nie wymagająca dodatkowych zabiegów powierzchnia do natychmiastowego malowania, tapetowania i okładania okładzinami ceramicznymi.

Standardowe wymiary płyt są następujące:

  • grubość: 9, 5, 12, 5, 15 mm,
  • szerokość: 1200 lub 1250 mm,
  • długość (przystosowana do pomieszczeń o różnych wysokościach): od 2 do 3 m.

Płyty giętkie mają grubość 6 lub 6.5 mm. Na rynku dostępne są też płyty o większej grubości 20 i 25 mm, przeznaczone do budowy ścianek masywnych, narażonych na zwiększone obciążenia. Ich szerokość wynosi 600 mm, a długość 2, 2,25 lub 2,60 m. W handlu można spotkać również płyty o długości do 4 m. Różnorodność asortymentu płyt pozwala na swobodny dobór ich wielkości do zakresu przewidywanych prac. Łatwiej zabudowywać poddasze używając mniejszych formatów płyty, natomiast przy montażu wysokich ścian w halach sprzedażowych hipermarketów zasadne jest korzystanie z wielkich formatów.

Krawędzie płyty gipsowo-kartonowej mają różne kształty wzdłużnych krawędzi, w zależności od rodzaju zastosowania. Krawędzie poprzeczne przycinane są prostopadle do wzdłużnych i fazowane. Rdzeń gipsowy jest tu odsłonięty. Krawędzie podłużne płyt mogą być: proste (KP), spłaszczone (KS) lub zaokrąglone i spłaszczone (KPOS). Spłaszczenie stosowane jest tylko po stronie licowej. To jedna z charakterystycznych cech tego materiału budowlanego. Różnie profilowane spłaszczenia umożliwia nałożenie taśmy w miejscu styku płyt oraz zaszpachlowanie spoiny. Płyty z krawędziami prostymi (KP) stosuje się w przypadku, gdy połączenia płyt mają być osłonięte specjalnymi listwami maskującymi lub mają pozostać bez osłony. Producenci płyt gipsowo-kartonowych opracowali szereg zaleceń technicznych ujętych w kompleksowe systemy suchej zabudowy. Praktycy wskazują zawsze na zalety suchej zabudowy, takie jak: lekkość konstrukcji, szybkość montażu, natychmiastowe użytkowanie pomieszczeń po zakończeniu prac budowlanych, ogniochronność i niska akustyczność. Należy jednak pamiętać, że potwierdzone badaniami ITB (aprobaty techniczne) parametry są osiągalne jedynie przy dokładnym realizowaniu zaleceń technicznych i stosowanie się do reżimu technologicznego.

Gipsowo-kartonowe płyty budowlane (GKB) służą do pokrywania ścian i sufitów jako suche tynki. Ich zalety w porównaniu z tynkami tradycyjnymi są oczywiste:

  • nie występuje wilgoć związana z tynkowaniem,
  • nie ma potrzeby czekania na związanie i wyschnięcie tynku,
  • mała ilość pyłu i gruzu,
  • gładka powierzchnia.

gk

Rys. Płyta gips-karton standardowa (GKB) 1,2 x 2,6m 12,5mm
Impregnowane płyty gipsowo-kartonowe (GKBI) są to płyty zawierające domieszkę związków silikonowych, nadających im właściwości hydrofobowe.

gki

Rys. Płyta gips-karton wodoodporna (GKBI) 1,2 x 2,6m 12,5mm

Występują również gipsowo-kartonowe płyty ogniochronne (GKF), które znajdują zastosowanie tam, gdzie określone elementy budowlane muszą spełnić szczególne wymagania pod względem ochrony przeciwpożarowej.

mocowania

Rys. Mocowania do płyt GK - śruby typu Molly: a) SM-04032, b) SM-04032K (hak kątowy), c) SM-04032S (hak sufitowy)